Birçok kişi için Alman vatandaşlığına giden yol doğrudan doğumla başlar. Yasalar Alman vatandaşlığına geçiş için iki temel yol öngörüyor: Alman bir ebeveynin soyundan gelmek veya belirli koşullar altında Almanya’da doğmak.
Soy ilkesi: Eğer ebeveynlerden biri Alman ise
Alman vatandaşlığına giden en yaygın yol soy ilkesi olarak bilinir. Kural basit: çocuk doğduğunda ebeveynlerinden en az biri Alman vatandaşi ise , çocuk da otomatik olarak Alman vatandaşi olur.
Ebeveynlerin evli olup olmaması önemli değil. Kimin yasal olarak anne veya baba sayılacağı Alman hukukunda düzenlenmiştir. Anne her zaman çocuğu doğuran kadın olarak tanimlanmistir.
Ebeveynler evli değilse ne geçerlidir?
Sadece baba doğum sırasında Alman vatandaşı ve anneyle evli değiller ise , uyulması gereken önemli bir son tarih mevcuttur. Çocuğun Alman vatandaşlığını alabilmesi için, babalığın Alman hukukuna göre etkin bir şekilde tanınması yada mahkeme tarafından tespit edilmesi gerekir. Cocuk 23 yaşına gelmeden önce islemlere baslanmis olmalidir. Bu şart saglaniyor ise , çocuk doğumdan itibaren geriye dönük olarak Alman vatandaşlığını alir.
Doğum yeri ilkesi: Bir çocuk Almanya’da doğduğunda
1 Ocak 2000 tarihinden bu yana bir başka önemli düzenleme daha yapılmıştır: Doğum yeri ilkesi. Bu, yabancı ebeveynlerin çocuklarının da Almanya’da doğarak Alman vatandaşlığı alabilildiklerini anlatmaktadir.
Bunun gerçekleşmesi için ebeveynin çocuğun doğumu sırasında iki koşulu yerine getirmesi gerekir:
- En az beş yıldır Almanya’da yasal olarak yaşıyor olmalıdır.
- Daimi ikamet hakkına sahip olmalıdır. Bu, örneğin bir yerleşim iznini veya bir AB daimi ikamet iznini içerir. İsviçre vatandaşları ve aile üyeleri de belirli koşullar altında bu koşulu yerine getirebilirler.
Yetkili nüfus dairesi doğumdan sonra bu şartları kontrol eder ve Alman vatandaşlığının kazanıldığını doğrudan doğum kayıtlarına gönderir.
Önemli bir istisna: Yurt dışında doğan Almanlar için kural
Bir aile sürekli olarak yurtdışında yaşıyorsa, nesep ilkesi nesiller boyunca süresiz olarak uygulanmaz. Burada genellikle “nesil kesintisi” olarak adlandırılir.
Bu kurala göre, 31 Aralık 1999 tarihinden sonra yurtdışında doğmuş ve mutat ikametgahı orada olan bir Alman ebeveynin yurtdışında doğan çocuğu artık otomatik olarak doğumla Alman vatandaşlığını kazanmamaktadir.
Vatandaşlığın kazanılması hala nasıl güvence altına alınabilir?
Çocuk için Alman vatandaşlığının kazanılmasının hala sağlanabileceği önemli yollar vardır. Nesil kesintisi kuralı aşağıdaki durumlarda geçerli değildir:
- aksi takdirde çocuk vatansız kalacaktır.
- Çocuğun doğumu için bir yıl içinde yetkili Alman makamına başvurulur. Bu başvuru ya doğrudan Berlin’deki nüfus dairesine I ya da yurtdışındaki sorumlu Alman misyonuna (büyükelçilik veya konsolosluk) yapılabilir. Bu bir yıllık süreye uyulması çok önemlidir.
Özel durumlar: Buluntu çocuklar ve gizli doğumlar
Yasanın özel durumlar için de bir çözümü mevcuttur. Almanya’da bulunan ve ebeveynleri bilinmeyen bir çocuk (buluntu çocuk olarak adlandırılır), aksi kanıtlanana kadar Alman çocuğu olarak kabul edilir.
Aynı durum gizli bir doğumun parçası olarak doğan bir çocuk için de mevcuttur. Bu çocuk bir Alman’ın çocuğuymuş gibi muamele görür ve başlangıçta Alman vatandaşlığına hak kazanir.
